قبل از آن‌که کابین شیک، درب اتوماتیک و موتور قدرتمند نصب شوند، یک سازه فولادی در دل چاه آسانسور ساخته می‌شود که مثل ستون فقرات کل سیستم عمل می‌کند؛ همان آهن‌کشی و شاسی‌کشی. اگر این مرحله درست انجام نشود، حتی استفاده از بهترین برندهای آسانسور هم تضمینی برای ایمنی نیست.

وقتی صحبت از استاندارد آهن کشی آسانسور می‌شود، منظور مجموعه‌ای از ضوابط دقیق در انتخاب پروفیل، نحوه اتصال، شاقول‌بودن، مقاومت سازه و جزئیات اجرایی است که زیر نظر مهندس ناظر و شرکت مجری باید رعایت شود.

در ادامه، مراحل شاسی‌کشی، نکات مهم اجرایی و خطاهای رایج را طوری مرور می‌کنیم که هم برای کارفرما قابل فهم باشد، هم برای مجریان پروژه یادآور چک‌لیست کارگاهی باشد.

استاندارد آهن کشی آسانسور چیست و چرا مهم است؟

قبل از ورود به مراحل اجرا، لازم است بدانیم هدف از این استاندارد چیست. شاسی فولادی داخل چاه، تکیه‌گاه اصلی ریل‌ها، کابین و وزنه تعادل است. کوچک‌ترین تاب‌برداشتگی یا ضعف در اتصال، بعداً خودش را به شکل لرزش کابین، توقف‌های ناگهانی یا حتی گیرکردن نشان می‌دهد.

در چارچوب استاندارد آهن کشی آسانسور موارد زیر کنترل می‌شود:

• ابعاد و فواصل: فاصله ریل‌ها از هم، فواصل ریل تا دیوار چاه، ابعاد خالص چاه و محل نصب براکت‌ها.
• نوع و سایز پروفیل‌ها: استفاده از تیرآهن، ناودانی، قوطی و نبشی با مقاطع و ضخامت متناسب با ظرفیت و تعداد توقف‌ها.
• نحوه انتقال بار: طراحی شاسی به‌گونه‌ای که بار کابین و وزنه به‌صورت ایمن به اسکلت یا دیوارهای مقاوم منتقل شود.
• شاقول و تراز بودن: کنترل دقیق عمودی‌بودن ستون‌ها و ریل‌ها برای حرکت نرم و بی‌لرزش کابین.
• مقاومت در برابر خوردگی: ضدزنگ کامل، به‌خصوص در چاه‌های مرطوب، پارکینگ‌ها و مناطق شرجی.

استاندارد آهن کشی آسانسور

مراحل اجرای شاسی‌کشی بر اساس استاندارد آهن کشی آسانسور

در پروژه‌های حرفه‌ای، شاسی‌کشی آسانسور یک کار «مرحله‌به‌مرحله» است، نه چند جوش و پروفیل سرهم‌کرده. رعایت ترتیب زیر، هم دقت را بالا می‌برد، هم بعداً جلوی هزینه‌های اصلاحی را می‌گیرد.

1. بازبینی نقشه‌ها و ابعاد چاه

• تطبیق ابعاد اجراشده چاه با نقشه سازه و معماری
• کنترل ضخامت دیوارها، محل بازشوها و جان‌پناه‌ها
• مشخص‌کردن نقاطی که بار شاسی باید به آن‌ها منتقل شود (ستون، شناژ، بتن مسلح و…)

2. علامت‌گذاری (ریزیون) محورها

• تعیین محورهای اصلی آسانسور روی کف و دیواره‌ها
• استفاده از شاقول و لیزر برای انتقال محور از کف چاه تا سقف
• مشخص‌کردن محل ستون‌ها، کمرکش‌ها و براکت‌های ریل

3. برش و آماده‌سازی پروفیل‌ها

• انتخاب سایز مناسب ناودانی، تیرآهن یا قوطی باتوجه‌به ظرفیت و ارتفاع
• برش تمیز بدون تاب‌خوردگی؛ سنگ‌زدن محل برش برای جوش باکیفیت
• سوراخ‌کاری‌های لازم برای اتصال ریل‌ها و براکت‌ها، قبل از نصب نهایی

4. نصب ستون‌های اصلی شاسی

• قرار دادن ستون‌ها در محل محورهای تعیین‌شده
• شاقول‌کردن ستون‌ها با دوربین یا شاقول دقیق، نه صرفاً چشم و ترازبند دستی
• مهاربندی موقت ستون‌ها تا قبل از نصب کمرکش‌ها و بادبندها

5. اجرای کمرکش‌ها، بادبندها و مهاربندی‌ها

• اتصال ستون‌ها به یکدیگر در ترازهای مختلف برای جلوگیری از لقی و پیچش
• استفاده از نبشی یا ناودانی به‌عنوان کمرکش و مهار جانبی ریل‌ها
• در پروژه‌های مرتفع، افزودن بادبند برای کاهش نوسان سازه فولادی

6. جوشکاری و در صورت نیاز، اتصالات پیچ و مهره‌ای

• استفاده از جوشکار ماهر و الکترود متناسب با نوع پروفیل
• اجرای جوش ممتد در نقاط حساس (به‌خصوص محل انتقال بار)
• در برخی پروژه‌ها، ترکیب جوش و پیچ‌ومهره برای سهولت تعمیرات آتی

7. کنترل نهایی شاقول و فواصل برای نصب ریل

• اندازه‌گیری فاصله ستون‌ها و کمرکش‌ها با تلرانس مجاز
• کنترل شاقول بودن در تمام ارتفاع چاه، نه فقط چند توقف محدود
• رفع تاب، کوتاهی یا اضافه‌طول پروفیل‌ها قبل از شروع نصب ریل‌ها

8. ضدزنگ و آماده‌سازی برای مرحله نصب ریل و تجهیزات

• تمیزکاری سطحی، برطرف‌کردن پلیسه و زنگ‌زدگی اولیه
• اجرای ضدزنگ یکنواخت روی تمام مقاطع، به‌خصوص محل جوش‌ها
• تحویل شاسی‌کشی به تیم نصب ریل با گزارش مکتوب از اندازه‌ها و ترازها

استاندارد آهن کشی آسانسور

جزئیات اجرایی مهم در استاندارد آهن کشی آسانسور

در ظاهر، شاسی‌کشی کار ساده‌ای به نظر می‌رسد؛ چند ستون، چند کمرکش و چند جوش. اما تجربه می‌گوید تفاوت کار استاندارد و غیراستاندارد دقیقاً در جزئیات است. توجه به این موارد، کیفیت کار را چند درجه بالا می‌برد:

1. قرارگیری صحیح ریل‌ها روی براکت‌ها

اگر براکت‌ها دقیقاً در یک راستا و تراز اجرا نشوند، ریل‌ها مجبور می‌شوند با فشار به آن‌ها «وفق داده شوند» که نتیجه‌اش لرزش، صدای اضافه و استهلاک زیاد است.

2. رعایت پوشش مناسب بتن و مصالح اطراف شاسی

شاسی نباید به‌صورت اتفاقی در بتن دفن شود؛ نقاط اتصال باید قابل دسترس باشند تا در صورت نیاز، بتوان اصلاح یا تقویت انجام داد.

3. پیش‌بینی محل عبور کابل‌ها و سینی کابل

اگر در مرحله آهن‌کشی، مسیر عبور کابل‌ها و داکت‌ها دیده نشود، بعداً با سوراخ‌کاری‌های متعدد و غیراصولی در شاسی و دیوار چاه، مقاومت سازه کاهش می‌یابد.

4. به‌حداقل رساندن جوش‌های سر بالایی و بی‌کیفیت

طراحی درست اتصالات به‌گونه‌ای است که جوش در وضعیت مناسب انجام شود؛ جوش‌های سربالا و ناهمگن، اولین نقاط ضعف شاسی هستند.

5. هماهنگی دائم با نقشه‌ آسانسور و مهندس ناظر

هر تغییر کوچک در ابعاد چاه، ضخامت کف چاه یا محل داکت‌ها باید قبل از اجرا با ناظر و شرکت آسانسوری هماهنگ شود؛ اصلاح بعد از اتمام نماکاری و تاسیسات، هزینه‌بر و وقت‌گیر است.

این جزئیات در عمل بخشی از اجرای درست استاندارد آهن کشی آسانسور محسوب می‌شوند و مستقیماً روی عملکرد نرم، صدای کم و عمر مفید سیستم تاثیر می‌گذارند.

جمع‌بندی

شاسی‌کشی و آهن‌کشی چاه آسانسور، اولین و مهم‌ترین قدم برای داشتن آسانسوری ایمن، نرم و بادوام است. انتخاب پروفیل مناسب، شاقول و تراز دقیق، اتصالات محکم، ضدزنگ اصولی و هماهنگی با نقشه‌های سازه و مکانیک، همه در چارچوب استاندارد آهن کشی آسانسور تعریف می‌شوند.

اگر این مرحله با دقت و زیر نظر تیم متخصص انجام شود، مراحل بعدی نصب ریل، کابین، موتور و سیستم کنترلی بسیار سریع‌تر و بی‌دردسرتر پیش می‌رود؛ اما هر سهل‌انگاری در همین شروع کار، بعدها خود را به‌شکل توقف‌های آزاردهنده، لرزش، صدای اضافی و هزینه‌های سرویس و بازسازی نشان می‌دهد.

برای پروژه‌هایی که قرار است سال‌ها بدون دردسر کار کنند، بهترین تصمیم این است که از ابتدا اجرای آهن‌کشی و شاسی‌کشی را به مجموعه‌ای بسپارید که هم استاندارد را می‌شناسد، هم تجربه عملی در ده‌ها پروژه واقعی دارد؛ رویکردی که در کیهان گستر مانا دنبال می‌شود.

مطالب مرتبط:

1. سرویس ماهیانه آسانسور
2. شرکت تعمیرات آسانسور
3. بازسازی آسانسور در تهران
4. تعرفه سرویس آسانسور
5. هزینه تعمیر آسانسور با مالک است یا مستاجر
6. نحوه تقسیم هزینه تعمیر آسانسور در آپارتمان
7. هزینه تعمیر اسانسور برای هر طبقه