آسانسور چگونه کار میکند؟ آسانسورها دستگاه‌های حمل‌ونقل عمودی هستند که با استفاده از مکانیزم‌های مختلف، جابجایی افراد و بارها را بین طبقات ساختمان‌ها ممکن می‌سازند. دو نوع اصلی آسانسورها عبارت‌اند از آسانسورهای کششی که در این سیستم‌ها، کابین و وزنه تعادل توسط سیم‌بکسل‌ها به موتور محرکه متصل شده و با چرخش فلکه کششی، حرکت می‌کنند. این مکانیزم برای ساختمان‌های بلند و پرتردد مناسب است و آسانسورهای هیدرولیکی که این نوع آسانسورها با استفاده از فشار مایع هیدرولیک و حرکت پیستون درون سیلندر، کابین را جابجا می‌کنند. این سیستم‌ها برای ساختمان‌های کم‌ارتفاع و با ظرفیت‌های متنوع مناسب هستند.

سیستم کنترل آسانسور، هماهنگی بین اجزای مختلف را بر عهده دارد و با دریافت دستورات کاربران و پردازش اطلاعات سنسورها، حرکت کابین، درب‌ها و سایر اجزا را تنظیم می‌کند. آشنایی با مکانیزم‌ها و نحوه کارکرد آسانسورها به بهره‌برداری بهینه و ایمن از آن‌ها کمک می‌کند.

اجزای اصلی آسانسور

برای درک بهتر این که آسانسور چگونه کار میکند، آشنایی با اجزای اصلی آن ضروری است:

• کابین (Cabin) : محفظه‌ای که مسافران یا بار در آن قرار می‌گیرند.
• وزنه تعادل (Counterweight) : وزنه‌ای که برای تعادل و کاهش مصرف انرژی به کار می‌رود.
• سیم‌بکسل‌ها (Steel Ropes) : کابل‌های فولادی که کابین و وزنه تعادل را به سیستم محرکه متصل می‌کنند.
• موتور محرکه (Drive Motor) : موتوری که نیروی لازم برای حرکت کابین را تأمین می‌کند.
• تابلو فرمان (Control Panel) : سیستمی که دستورات کاربر را پردازش و حرکت آسانسور را کنترل می‌کند.
• ریل‌های راهنما (Guide Rails) : مسیر حرکتی کابین و وزنه تعادل را تعیین و از نوسانات جانبی جلوگیری می‌کنند.

مکانیزم آسانسورهای کششی

مکانیزم آسانسورهای کششی

آسانسورهای کششی یکی از رایج‌ترین انواع آسانسورها هستند که در ساختمان‌های بلند و پرتردد به‌کار می‌روند. این سیستم‌ها با بهره‌گیری از اصول مکانیکی و الکتریکی، جابجایی عمودی افراد و بارها را با کارایی و ایمنی بالا فراهم می‌کنند. در ادامه، به تشریح مکانیزم عملکرد این نوع آسانسورها می‌پردازیم.

نحوه عملکرد آسانسورهای کششی

در این سیستم، موتور محرکه با چرخاندن فلکه کششی، باعث حرکت سیم‌بکسل‌ها می‌شود. سیم‌بکسل‌ها به کابین و وزنه تعادل متصل هستند؛ بنابراین با چرخش فلکه، یکی به سمت بالا و دیگری به سمت پایین حرکت می‌کند. وزنه تعادل معمولاً معادل وزن کابین به‌علاوه نصف ظرفیت بار آن است که این تعادل، مصرف انرژی را بهینه کرده و فشار کمتری به موتور وارد می‌کند.

انواع آسانسورهای کششی

• آسانسورهای کششی گیربکسی (Geared Traction Elevators) : در این نوع، موتور از طریق گیربکس به فلکه کششی متصل است که امکان کنترل دقیق‌تری بر سرعت و حرکت فراهم می‌کند.
• آسانسورهای کششی گیرلس (Gearless Traction Elevators) : در این سیستم‌ها، موتور مستقیماً به فلکه کششی متصل است که باعث افزایش سرعت و کاهش نویز می‌شود.

مزایای آسانسورهای کششی

• سرعت بالا: مناسب برای ساختمان‌های بلند با تعداد طبقات زیاد.
• بهره‌وری انرژی: وجود وزنه تعادل باعث کاهش مصرف انرژی می‌شود.
• حرکت نرم و روان: تجربه کاربری بهتری را برای مسافران فراهم می‌کند.

معایب آسانسورهای کششی

• هزینه نصب و نگهداری بالاتر: نسبت به سیستم‌های هیدرولیکی، هزینه‌های بیشتری دارند.
• نیاز به فضای بیشتر: موتورخانه و تجهیزات جانبی فضای قابل‌توجهی را اشغال می‌کنند.

کاربردها

آسانسورهای کششی به‌طور گسترده در ساختمان‌های اداری، مسکونی و تجاری بلندمرتبه استفاده می‌شوند که نیاز به جابجایی سریع و کارآمد افراد و بارها دارند.

حتما مشاهده کنید: نصب آسانسور هیدرولیک

آسانسورهای هیدرولیکی

مکانیزم آسانسورهای هیدرولیکی

آسانسورهای هیدرولیکی با بهره‌گیری از اصول هیدرولیک، جابجایی عمودی را در ساختمان‌های کم‌ارتفاع و با ظرفیت‌های متنوع فراهم می‌کنند. این سیستم‌ها با استفاده از فشار مایعات، حرکت نرم و کارآمد کابین را تضمین می‌کنند. در ادامه، به تشریح مکانیزم عملکرد این نوع آسانسورها می‌پردازیم.

اجزای اصلی آسانسورهای هیدرولیکی

• پاور یونیت (Power Unit) : شامل مخزن روغن، پمپ هیدرولیک و موتور الکتریکی است که وظیفه تأمین فشار لازم برای حرکت کابین را بر عهده دارد.
• سیلندر و پیستون (Cylinder and Piston) : پیستون درون سیلندر حرکت کرده و با تغییر حجم مایع هیدرولیک، کابین را به بالا و پایین می‌برد.
• شیرهای کنترل (Control Valves) : جریان مایع هیدرولیک را تنظیم کرده و جهت حرکت کابین را تعیین می‌کنند.
• کابین (Cabin) : محفظه‌ای که مسافران یا بار در آن قرار می‌گیرند.
• ریل‌های راهنما (Guide Rails) : مسیر حرکتی کابین را تعیین کرده و از نوسانات جانبی جلوگیری می‌کنند.

نحوه عملکرد آسانسورهای هیدرولیکی

حرکت به سمت بالا:

• با فشردن دکمه طبقه مورد نظر، سیگنالی به پاور یونیت ارسال می‌شود.
• پمپ هیدرولیک فعال شده و روغن را از مخزن به داخل سیلندر پمپاژ می‌کند.
• با افزایش فشار روغن، پیستون به سمت بالا حرکت کرده و کابین را جابجا می‌کند.

حرکت به سمت پایین:

• با انتخاب طبقه پایین‌تر، شیرهای کنترل باز می‌شوند.
• روغن از سیلندر به مخزن بازمی‌گردد.
• پیستون تحت تأثیر وزن کابین به سمت پایین حرکت کرده و کابین را پایین می‌آورد.

انواع آسانسورهای هیدرولیکی

جک مستقیم (Direct Jack)

• جک مستقیماً به کابین متصل است.
• حرکت دقیق و ایمن، مناسب برای ساختمان‌های کم‌ارتفاع.

جک غیرمستقیم (Indirect Jack)

• جک به‌صورت غیرمستقیم و با استفاده از سیستم پولی و طناب به کابین متصل است.
• مناسب برای فضاهای محدود و ساختمان‌های با ارتفاع متوسط.

مزایای آسانسورهای هیدرولیکی

• نصب آسان: نیاز به موتورخانه در بالای ساختمان ندارند و فضای کمتری اشغال می‌کنند.
• حرکت نرم و بی‌صدا: به دلیل استفاده از سیستم هیدرولیک، حرکت کابین بدون لرزش و صدا است.
• ایمنی بالا: در صورت قطع برق، کابین به‌آرامی به پایین‌ترین طبقه بازمی‌گردد.

معایب آسانسورهای هیدرولیکی

• محدودیت ارتفاع: مناسب برای ساختمان‌های با حداکثر ۶ طبقه؛ در ارتفاعات بالاتر کارایی کمتری دارند.
• سرعت کمتر: نسبت به آسانسورهای کششی، سرعت پایین‌تری دارند.

کاربردها

• ساختمان‌های مسکونی و اداری کم‌ارتفاع: به دلیل نصب آسان و هزینه کمتر، گزینه‌ای مناسب هستند.
• مراکز صنعتی: برای جابجایی بارهای سنگین در ارتفاعات کم استفاده می‌شوند.

حتما مشاهده کنید: محاسبه قدرت جک هیدرولیک

ایمنی در آسانسورها

سیستم‌های ایمنی در آسانسورها

برای تضمین ایمنی مسافران، آسانسورها به سیستم‌های ایمنی متعددی مجهز هستند:

• ترمز ایمنی (Safety Brake) : در صورت افزایش سرعت غیرمجاز یا پارگی سیم‌بکسل‌ها، فعال شده و کابین را متوقف می‌کند.
• سوئیچ‌های حد (Limit Switches) : از حرکت کابین به خارج از محدوده تعیین‌شده جلوگیری می‌کنند.
• سیستم پاراشوت (Overspeed Governor) : در صورت افزایش سرعت ناگهانی، فرمان توقف را صادر می‌کند.

نحوه کارکرد سیستم کنترل آسانسور

سیستم کنترل آسانسور، به‌عنوان مغز متفکر این دستگاه، وظیفه هماهنگی و مدیریت تمامی عملکردهای آسانسور را بر عهده دارد. این سیستم با دریافت دستورات از کاربران و پردازش اطلاعات سنسورها، حرکات کابین، درب‌ها و سایر اجزا را به‌طور دقیق تنظیم می‌کند. در ادامه، به تشریح جزئیات عملکرد این سیستم می‌پردازیم.

اجزای اصلی سیستم کنترل آسانسور

1.تابلو فرمان (Control Panel) : مرکزی‌ترین بخش سیستم کنترل که شامل مدارهای الکترونیکی و ریزپردازنده‌ها است و تمامی سیگنال‌ها را دریافت و پردازش می‌کند.

2.سنسورها و سوئیچ‌ها: این تجهیزات موقعیت کابین، وضعیت درب‌ها، سرعت حرکت و شرایط ایمنی را به تابلو فرمان گزارش می‌دهند.

3.موتور محرکه: نیروی لازم برای حرکت کابین را تأمین می‌کند و دستورات سرعت و جهت حرکت را از تابلو فرمان دریافت می‌کند.

4.ترمزها: برای توقف دقیق کابین در طبقات و همچنین تأمین ایمنی در مواقع اضطراری به کار می‌روند.

مراحل عملکرد سیستم کنترل آسانسور

1.دریافت فرمان از کاربران: هنگامی که کاربر دکمه‌ای را در داخل کابین یا در طبقات فشار می‌دهد، سیگنال مربوطه به تابلو فرمان ارسال می‌شود.

2.پردازش سیگنال‌ها: تابلو فرمان با تحلیل سیگنال‌های ورودی و اطلاعات دریافتی از سنسورها، تصمیم می‌گیرد که کابین به کدام طبقه حرکت کند و با چه سرعتی این کار را انجام دهد.

3.کنترل حرکت کابین: تابلو فرمان با ارسال دستورات به موتور، جهت و سرعت حرکت کابین را تنظیم می‌کند. در این مرحله، سنسورهای موقعیت‌یاب به‌طور مداوم اطلاعاتی را درباره موقعیت فعلی کابین به تابلو فرمان مخابره می‌کنند تا توقف دقیق در طبقه مورد نظر امکان‌پذیر باشد.

4.مدیریت درب‌ها: پس از توقف کابین در طبقه مورد نظر، تابلو فرمان دستور باز شدن درب‌ها را صادر می‌کند. سنسورهای درب وضعیت باز یا بسته بودن آن‌ها را به تابلو فرمان گزارش می‌دهند تا از ایمنی مسافران اطمینان حاصل شود.

5.نظارت بر ایمنی: سیستم کنترل به‌طور مداوم وضعیت سیستم‌های ایمنی مانند ترمزها، سرعت حرکت، اضافه‌بار و … را پایش می‌کند و در صورت بروز هرگونه نقص یا خطر، اقدامات لازم مانند توقف اضطراری را انجام می‌دهد.

نتیجه‌گیری

درک مکانیزم آسانسور و نحوه کار آسانسور به ما کمک می‌کند تا با اطمینان بیشتری از این وسیله استفاده کنیم. آشنایی با اجزا، مکانیزم‌ها و سیستم‌های ایمنی آسانسور، اهمیت نگهداری و سرویس منظم آن را نیز برجسته می‌سازد. با توجه به پیچیدگی‌های فنی، توصیه می‌شود همواره از تخصص کارشناسان مجرب برای نصب و نگهداری آسانسورها بهره‌مند شویم.

مطالب مرتبط:

• شرکت خدمات آسانسور
• حداقل عمق چاله آسانسور
• آهن کشی آسانسور هیدرولیک
• مقایسه آسانسور هیدرولیک با کششی