اگر در یک مجتمع مسکونی زندگی می‌کنید، حتماً می‌دانید که آسانسور چیزی فراتر از یک وسیله حمل‌ونقل عمودی است؛ بخشی از رفاه روزمره شماست. اما پشت این سادگی، مجموعه‌ای از قوانین و دستورالعمل‌های فنی وجود دارد که امنیت و عملکرد آسانسور را تضمین می‌کند.

ضوابط آسانسور مسکونی دقیقاً برای همین طراحی شده‌اند؛ تا مطمئن شویم هر آسانسور در یک ساختمان مسکونی، ایمن، دسترس‌پذیر، استاندارد و کارآمد است. در ادامه به بررسی مهم‌ترین الزامات طراحی و جانمایی آسانسورهای مسکونی می‌پردازیم.

1. ابعاد و ظرفیت مجاز آسانسورهای مسکونی

قبل از ورود به جزئیات فنی، باید بدانیم که ابعاد آسانسور فقط به زیبایی یا سلیقه بستگی ندارد؛ بلکه بخشی از الزامات فنی و قانونی است.

بر اساس مبحث ۱۵ مقررات ملی ساختمان، حداقل ابعاد کابین برای آسانسور ۴ نفره مسکونی باید ۹۰ × ۱۰۰ سانتی‌متر و ارتفاع آن ۲۲۰ سانتی‌متر باشد. برای ظرفیت‌های بیشتر مانند ۶ یا ۸ نفره، ابعاد نیز افزایش یافته و متناسب با تعداد کاربران طراحی می‌شود.

ابعاد چاه آسانسور نیز باید به گونه‌ای باشد که فاصله بین دیواره‌ها و کابین حفظ شده و دسترسی ایمن برای سرویسکارها فراهم گردد. برای آسانسورهای ۴ نفره، ابعاد چاه معمولاً ۱۴۰ × ۱۶۰ سانتی‌متر در نظر گرفته می‌شود.

• نکته مهم: اگر قصد طراحی یا بازسازی ساختمان را دارید از ابتدا باید ضوابط آسانسور مسکونی در طراحی لحاظ شود تا در مراحل نهایی با مشکل مواجه نشوید.

ضوابط آسانسور مسکونی

2. الزامات جانمایی و تعداد آسانسور در ساختمان

پیش از نصب آسانسور، موقعیت آن باید با دقت در پلان معماری تعیین شود؛ چرا که جانمایی صحیح، دسترسی بهینه و آسایش ساکنین را تضمین می‌کند.

طبق ضوابط آسانسور مسکونی:

• در ساختمان‌های بیش از ۳ طبقه یا ارتفاع بالای ۷ متر، وجود آسانسور الزامی است.
• در ساختمان‌های با بیش از ۸ طبقه یا بیش از ۲۸ متر ارتفاع، نصب حداقل دو آسانسور ضروری است.
• در ساختمان‌های با ارتفاع بالاتر از ۲۱ متر، حداقل یک آسانسور باید قابلیت حمل برانکارد (برانکاردبر) داشته باشد.

این موارد، مستقیماً از استانداردهای ایمنی و ملاحظات آتش‌نشانی نیز نشأت می‌گیرند.

3. دسترس‌پذیری و راحتی استفاده برای همه افراد

آسانسور باید طوری طراحی شود که تمام افراد جامعه از جمله سالمندان، کودکان و افراد دارای معلولیت، به‌راحتی بتوانند از آن استفاده کنند. به همین دلیل، بخشی از ضوابط آسانسور مسکونی به دسترس‌پذیری (accessibility) اختصاص دارد.

مهم‌ترین نکات عبارتند از:

• حداقل یک آسانسور در هر مجتمع مسکونی باید امکان حمل ویلچر را داشته باشد.
• عرض درب آسانسور باید حداقل ۸۰ سانتی‌متر باشد تا ورود و خروج افراد با تجهیزات کمکی ممکن باشد.
• حداکثر فاصله مسیر پیاده‌روی از ورودی ساختمان تا آسانسور نباید بیش از ۴۰ متر باشد.

4. استانداردهای موتورخانه، چاه و تجهیزات فنی

علاوه بر کابین، موتورخانه، چاله و تجهیزات کنترلی نیز باید طبق استاندارد نصب شوند. ضوابط آسانسور مسکونی در این زمینه شامل موارد زیر است:

• چاه آسانسور باید تهویه مناسب داشته باشد و از نفوذ آب و رطوبت به داخل آن جلوگیری شود.
• موتورخانه باید در دسترس و دارای روشنایی کافی باشد و مسیر ایمن برای ورود سرویس‌کار فراهم گردد.
• استفاده از کلید توقف اضطراری، سیستم نجات اضطراری (یوپی‌اس) و حسگرهای تشخیص بار بیش از حد از الزامات استاندارد محسوب می‌شود.

ضوابط آسانسور مسکونی

نتیجه‌گیری: طراحی بر اساس ضوابط، یعنی آسایش بدون نگرانی

ضوابط آسانسور مسکونی فراتر از چند عدد و دستورالعمل خشک هستند. آن‌ها تضمین می‌کنند که ساکنین یک ساختمان بدون دغدغه و با آسایش از آسانسور استفاده کنند؛ بدون نگرانی از نقص فنی، محدودیت دسترسی یا خطرات احتمالی. از انتخاب ظرفیت مناسب گرفته تا جانمایی اصولی، توجه به دسترسی برای افراد کم‌توان و رعایت اصول ایمنی فنی، همگی در راستای ساختن تجربه‌ای ایمن و استاندارد از آسانسور در محیط زندگی ماست.

شرکت کیهان گستر مانا با تجربه‌ی چندین ساله در طراحی، نصب آسانسور و نگهداری آسانسور مسکونی، آماده است تا با نگاهی دقیق و انسانی، تمام ضوابط آسانسور مسکونی را در پروژه‌های شما پیاده‌سازی کند—تا هر طبقه، پله‌ای باشد به‌سوی آرامش بیشتر.

مطالب مرتبط:

1. ضوابط آسانسور برانکارد بر
2. استفاده از آسانسور بدون استاندارد
3. انواع پله برقی ها
4. قرارداد سرویس آسانسور
5. تعمیر فوری آسانسور
6. بازسازی داخل کابین اسانسور