در آسانسورهای کششی، گیربکس مثل قلب مکانیکی سیستم عمل می‌کند و روغن داخل آن نقش خون را دارد. اگر این روغن کیفیت خود را از دست بدهد، اصطکاک و حرارت بالا می‌رود، دنده‌ها آسیب می‌بینند و در نهایت، خرابی‌های پرهزینه و توقف‌های آزاردهنده رخ می‌دهد. به همین دلیل، زمان تعویض روغن گیربکس آسانسور از مهم‌ترین موضوعاتی است که در نگهداری حرفه‌ای آسانسور باید جدی گرفته شود.

در این محتوا سعی می‌کنیم توضیح دهیم بهترین زمان تعویض، چه زمانی است، چه علائمی نشان می‌دهد روغن عمرش را کرده و چه نکاتی را هنگام تعویض باید رعایت کنید تا عمر گیربکس و کل آسانسورتان بیشتر شود.

بهترین بازه زمانی برای تعویض روغن گیربکس

اگر بخواهیم یک عدد کلی بدهیم، برای کاربری معمولی، زمان تعویض روغن گیربکس آسانسور معمولاً بین هر ۲ تا ۳ سال یا حدود ۲۰۰۰ تا ۸۰۰۰ ساعت کارکرد در نظر گرفته می‌شود. البته این عدد، بسته به نوع روغن و شرایط کار آسانسور قابل تغییر است.

در گیربکس‌های نو، یک نکته مهم وجود دارد: بعد از دوره آب‌بندی اولیه (حدود ۵۰۰ ساعت کارکرد)، توصیه می‌شود روغن یک‌بار زودتر تعویض شود. در این مرحله، معمولاً ذرات ریز سایش اولیه دنده‌ها وارد روغن می‌شوند و اگر این آلودگی‌ها تخلیه نشوند، در طولانی‌مدت به سطح دنده‌ها آسیب می‌زنند. بعد از این تعویض اولیه، می‌توان وارد برنامه منظم سرویس دوره‌ای شد.

زمان تعویض روغن هیدرولیک آسانسور

اهمیت تعویض به‌موقع روغن گیربکس آسانسور

قبل از اینکه سراغ عدد و ساعت کارکرد برویم، باید بدانید هدف از تعیین زمان تعویض روغن گیربکس آسانسور فقط “انجام یک سرویس دوره‌ای آسانسور” نیست؛ هدف اصلی، پیشگیری از خرابی‌های جدی است. روغن سالم، لایه‌ای محافظ بین دنده‌ها و یاتاقان‌ها ایجاد می‌کند و دما را در حد مجاز نگه می‌دارد.

با گذشت زمان، روغن در اثر فشار، دما و آلودگی محیطی، اکسید می‌شود، غلیظ یا خیلی رقیق می‌شود و دیگر نمی‌تواند به‌خوبی قطعات را روان‌کاری کند. نتیجه؟ افزایش صدا، لرزش، داغ شدن گیربکس و در نهایت، سایش دنده‌ها و نیاز به تعمیرات سنگین. تعویض به‌موقع روغن، یک هزینه کوچک برای جلوگیری از یک هزینه بزرگ است.

شرایط سخت کاری؛ وقتی باید زودتر تعویض کنید

همه آسانسورها در شرایط یکسان کار نمی‌کنند. بعضی ساختمان‌ها ترافیک بالایی دارند، برخی موتورخانه‌های گرم و بدون تهویه، و برخی در محیط‌های پرگردوغبار قرار گرفته‌اند. در چنین شرایطی، زمان تعویض روغن گیربکس آسانسور باید محافظه‌کارانه‌تر انتخاب شود.

به‌طور معمول، اگر آسانسور در شرایط زیر کار می‌کند، ممکن است نیاز باشد هر ۶ تا ۱۲ ماه وضعیت روغن به‌طور تخصصی بررسی و در صورت افت کیفیت، حتی هر ۳ تا ۶ ماه تعویض شود:

• تردد بسیار زیاد در برج‌های مسکونی و تجاری
• دمای بالای موتورخانه؛ هر ۱۰ درجه افزایش دما بالای حدود ۶۰ درجه، عمر روغن را تقریباً نصف می‌کند
• نفوذ گردوغبار، رطوبت یا بخارهای خورنده به محیط گیربکس

در چنین مواردی، استفاده از روغن سنتتیک (که معمولاً ۲ تا ۳ برابر روغن‌های معدنی دوام می‌آورد) و نصب فیلترهای تنفسی مناسب، می‌تواند فاصله بین تعویض‌ها را منطقی‌تر کند.

تفاوت آسانسور گیربکسی و هیدرولیک در زمان تعویض روغن

اگر ساختمان شما آسانسور هیدرولیک دارد، شرایط کمی متفاوت است. در سیستم‌های هیدرولیک، روغن بیشتر نقش انتقال نیرو دارد تا صرفاً روان‌کاری دنده‌ها. به همین دلیل، زمان تعویض روغن هیدرولیک آسانسور معمولاً بر اساس آلودگی، حضور آب، تغییر رنگ و بوی روغن مشخص می‌شود، نه فقط عدد سال یا ساعت کارکرد.

در آسانسورهای هیدرولیک، اگر روغن به دلیل دمای بالا بسوزد، یا با آب و ذرات ریز آلوده شود، عملکرد شیر هیدرولیک و حرکت نرم کابین به هم می‌ریزد. بنابراین چه در گیربکس‌های کششی و چه در سیستم‌های هیدرولیک، اصل مهم همان است: پایش منظم وضعیت روغن و تصمیم‌گیری براساس شرایط واقعی، نه فقط عمر تقویمی.

زمان تعویض روغن هیدرولیک آسانسور

علائمی که می‌گویند وقت تعویض روغن رسیده است

حتی اگر هنوز به بازه زمانی پیشنهادی نرسیده‌اید، ممکن است خود روغن به شما بگوید که دیگر توان کار ندارد. در سرویس‌های دوره‌ای، تکنسین حرفه‌ای چند نشانه را جدی بررسی می‌کند تا تشخیص دهد زمان تعویض روغن گیربکس آسانسور فرا رسیده یا نه:

• تیره و سیاه شدن شدید روغن (نشانه اکسیداسیون و سوختن)
• بوی سوختگی یا بوی ترش (معمولاً با ورود آب یا رطوبت دیده می‌شود)
• وجود ذرات فلزی ریز در روغن یا ته کارتر گیربکس
• افزایش غیرطبیعی دمای گیربکس هنگام کار
• تغییر در صدای کارکرد: زوزه، تق‌تق یا لرزش بیشتر از معمول

بی‌توجهی به این علائم یعنی پذیرش ریسک خرابی ناگهانی گیربکس و توقف آسانسور در بدترین زمان ممکن.

نکات مهم هنگام تعویض روغن گیربکس

تعویض روغن فقط باز کردن یک پیچ و ریختن روغن جدید نیست. اگر می‌خواهید از تعویض، حداکثر نتیجه را بگیرید، باید چند نکته فنی رعایت شود که معمولاً توسط تیم سرویس مجرب انجام می‌شود:

ابتدا روغن قبلی تا حد امکان به‌طور کامل تخلیه و در صورت نیاز، داخل گیربکس و کارتر تمیز می‌شود تا رسوبات و لجن‌های کف مخزن در روغن جدید حل نشود. سپس روغن با گرید و استانداردی که سازنده گیربکس توصیه کرده، تا سطح مشخص پر می‌شود. استفاده از روغن نامناسب، حتی اگر تازه باشد، می‌تواند به اندازه روغن سوخته خطرناک باشد.

در برخی پروژه‌ها برای کاهش ورود رطوبت و گردوغبار از فیلترهای تنفسی مخصوص روی گیربکس استفاده می‌شود تا عمر روغن و خود گیربکس افزایش یابد. پس از تعویض، معمولاً چند روز اول، وضعیت نشتی‌ها، صدا و دمای کارکرد با دقت بیشتری پایش می‌شود.

جمع‌بندی و نقش کیهان گستر مانا

در نهایت، تعیین دقیق زمان تعویض روغن گیربکس آسانسور ترکیبی است از توصیه سازنده، شرایط واقعی کار آسانسور و نتایج بازدیدهای دوره‌ای. اگر فقط به عدد سال و ساعت کارکرد بسنده کنید، ممکن است یا خیلی زود هزینه اضافه کنید یا خیلی دیر متوجه شوید که گیربکس آسیب جدی دیده است.

تیم‌های حرفه‌ای مثل کارشناسان شرکت کیهان گستر مانا، در سرویس‌های دوره‌ای، علاوه بر روغن، صدا، لرزش، دمای گیربکس و وضعیت کلی سیستم را بررسی می‌کنند و بر اساس تجربه و استاندارد، بهترین زمان تعویض روغن گیربکس آسانسور را به شما پیشنهاد می‌دهند. نتیجه این نگاه تخصصی، کاهش خرابی‌های ناگهانی، افزایش عمر مفید تجهیزات و حفظ ایمنی ساکنین ساختمان است.

اگر احساس می‌کنید آسانسور شما صدا یا لرزش غیرعادی دارد، یا مدت زیادی از آخرین سرویس گذشته، بهتر است قبل از بروز خرابی جدی، از یک بازدید تخصصی گیربکس و ارزیابی وضعیت روغن شروع کنید تا از سلامت واقعی سیستم مطمئن شوید.

مطالب مرتبط:

1. تعمیر و نگهداری آسانسور
2. نگهداری آسانسور ساختمان
3. قرارداد سرویس آسانسور
4. چک لیست سرویس آسانسور
5. هزینه تعمیر آسانسور در آپارتمان مستاجر
6. هزینه تعویض روغن آسانسور
7. روغن موتور آسانسور